© IGI 2009

O Nas

     Tradycje gospodarcze Kamieńca jako Ośrodka Hodowli Zarodowej, zapoczątkowali Cystersi w 1249 r.  przejmując te dobra od Kanoników Regularnych. Po kasacji zakonu w 1811 r. dobra przeszły we władanie rodziny Hohenzollernów. W okresie międzywojennym stanowiły własność Fryderyka Henryka, księcia pruskiego. W 1945 r. ( na terenie działania Spółki ) powstaje Nieruchomość Ziemska na Ziemiach Odzyskanych, przejęta w latach 60 – tych przez Krakowską Hodowlę Roślin.
     W lipcu 1972 r. powstaje Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej w Kamieńcu Ząbkowickim. Ukierunkowanie, na zgodną z tradycją, produkcję zwierzęcą nastąpiło w 1976 r., kiedy to Kamieniec przeszedł w skład Dzierżoniowskiego Kombinatu Hodowli Zwierząt Zarodowych.
     Ośrodek Hodowli Zarodowej w Kamieńcu Ząbkowickim Sp. z o.o. powołany został do życia dnia 28 lutego 1994 roku. Spółka powstała na bazie Gospodarstwa Skarbowego AWR SP O/T w Warszawie z przejętego do zasobów w 1993 roku Państwowego Ośrodka Hodowli Zarodowej w Kamieńcu Ząbkowickim. Działalność gospodarcza Spółki prowadzona jest na terenie południowo – zachodniej Polski, woj. dolnośląskie, pow. Ząbkowice Śląskie.
     Ze względu na położenie geograficzne, warunki atmosferyczne i posiadane gleby Spółka posiada sprzyjające warunki do rozwoju produkcji zwierzęcej, a w szczególności bydła mlecznego. Hodowla i chów bydła prowadzone są w oborach wolnostanowiskowych w Starczowie, a także w oborach uwiązowych Kamieniec Ząbkowicki i Dzbanów, w których jest około 150 stanowisk dla krów mlecznych. Całe stado jest pod kontrolą użytkowości mlecznej i wszystkie krowy posiadają księgi hodowlane.    
     Hodowla bydła mlecznego oparta jest głównie o rasę PHF odmiany cb oraz czb i prowadzona jest w oparciu o „Program Hodowlany” opracowany w tutejszej Spółce w 2003 roku.
     Do najważniejszych zadań w tym programie należy utrzymanie bardzo wysokiego poziomu wydajności jednostkowej mleka od krowy w granicach 10800 kg, poprawa typu i kalibru zwierząt, a także poprawa cech funkcjonalnych takich jak: wydłużenie okresu żywotności krów, zmniejszenie długości okresu międzywycieleniowego.
     Na przestrzeni trzech ostatnich lat struktura stada bydła, oraz wybrane wyniki przedstawiają się następująco:

Lp.	Wyszczególnienie	j.m.	2008	2009	2010
1.	Bydło ogółem	szt.	1 642	1 609	1 504
2.	Krowy mleczne	szt.	900	879	859
3.	Wydajności wg kontroli użytkowości w tym pierwastek	kg kg	10 526 11 139	10 842 11 150	10 641 11 869
4.	Produkcja mleka	litry	7 571 961	7 420 556	7 022 193
5.	Sprzedaż buhajków hodowlanych ogółem	szt.	18	6	14

     Wyniki produkcyjne uzyskane przez Spółkę na przestrzeni trzech ostatnich lat pokazują, że produkcja zwierzęca jest ustabilizowana. Na uwagę zasługuje wzrost wydajności jednostkowej mleka od krów pierwiastek, co jest bardzo ważne, ponieważ świadczy o dużym wzroście w postępie genetycznym stada, a w przyszłości wiąże się z osiąganiem wysokich indeksów matek buhajów. Stan matek buhajów na koniec 2010 r wyniósł 121 sztuk, co stanowi 14,1 % całego stada. Jest to najwyższy w historii udział matek buhajów w stadzie.
     Należy również zaznaczyć, że wszystkie obory w Spółce odnotowują poziom wydajności jednostkowej powyżej 10 000 kg mleka. Wyniki w tym zakresie na koniec 2010 r  przedstawia poniższa tabela:

W zestawieniach najlepszych krajowych obór w 2010 roku według wydajności kg mleka:
-  w grupie  od 50 – 150 sztuk krów mlecznych obora Kamieniec Ząbkowicki położona w Dzbanowie
    zajęła 3 - cie miejsce z wydajnością 12 133 kg mleka, a ósme miejsce obora gospodarstwa Kamieniec  
    Ząbkowicki z wydajnością 11 504 kg mleka.
-  w grupie od 150 – 300 sztuk krów mlecznych obora ze Starczowa II zajęła 11- te miejsce uzyskując
    10 605 kg mleka.
-  w grupie 300 – 500 sztuk obora ze Starczowa I zajęła 9 – te miejsce z wydajnością 10 286 kg mleka.

     W wydanym biuletynie Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka w Ocenie i Hodowli Bydła Mlecznego w Polsce, dane za rok 2010 w zestawieniu krów o najwyższej laktacji i wydajności kg mleka w rasie krów PHF odmiany czarno – białej, krowy z OHZ Kamieniec Ząbkowicki Sp. z o.o. zajęły bardzo wysokie miejsca. Miejsce 4 – te zajęła krowa ROOSJE 41 uzyskując w laktacji 18 546 kg mleka, piąte miejsce zajęła krowa ADDIE 66 uzyskując w laktacji 17 973 kg mleka, a ósme miejsce zajęła krowa KATKA 15 z wydajnością 17 950 kg mleka.
     W zestawieniu 50 – ciu krów o najwyższej w laktacji wydajności mleka w Kraju, krowy z Kamieńca Ząbkowickiego uplasowały się na pozycjach : 4,6,8,13,15,17,23,26,29,33,34,35,36,38,39,45,47,48 i 50. Czyli w rankingu 50 – ciu najbardziej wydajnych krów w Polsce, 19 – cie sztuk to krowy z Kamieńca Ząbkowickiego, co stanowi aż 35 % tej grupy krów.
     W zestawieniu krów o najwyższych wydajnościach w rasie HF odmiany czerwono – białej krowa MODRA 30 zajęła 3 – cie miejsce w Kraju uzyskując 14 998 kg mleka, a także krowa JĄTKA 38 uzyskała 14 187 kg mleka zajmując 10 – te miejsce.
     W zestawieniu krów rekordzistek od których uzyskano w wydajności życiowej ponad 100 000 kg mleka krowa KROPKA 25 zajęła 4 – te miejsce uzyskując w laktacjach wydajność 126 917 kg mleka, a 5 – te miejsce zajęła krowa BOLKA 16, która w ośmiu laktacjach uzyskała aż 125 443 kg mleka, na ogólną ilość ocenianych krów w Polsce 598 402 sztuki. Powyższe zestawienia świadczą o tym, że Ośrodek Hodowli Zarodowej w Kamieńcu Ząbkowickim Sp. z o.o. spełnia ważną rolę w postępie hodowlanym w Kraju, a także przyczynia się do poprawy wydajności mleka w Polsce. Aby uzyskać powyższe wyniki należało stworzyć lepsze warunki bytowe dla zwierząt. Przy tak dużej koncentracji bydła występują również zagrożenia w tej hodowli. Do największych zagrożeń w hodowli bydła mlecznego należy zaliczyć przede wszystkim mogące występować jednostki chorobowe, które są groźne szczególnie u zwierząt hodowlanych. Są to choroby : IBR, IPV i BVD, a także choroby związane z metabolizmem takie jak ketozy i kwasice. Od 2003 roku zwierzęta są szczepione przeciwko chorobom BVD i IPV.
     Żywienie krów mlecznych odbywa się na bazie kiszonki z kukurydzy, oraz kiszonek z traw. Wszystkie pasze są podawane wozami paszowymi marki Keenan. Nadzór i doradztwo żywieniowe OHZ Kamieniec Ząbkowicki Sp. z o.o. otrzymuje z firmy niemieckiej JOSERA. Żywienie oparte jest o amerykański system żywienia NRC.
     Szczególną uwagę w kamienieckiej hodowli poświęca się na odchów młodzieży. Inseminacja jałowic odbywa się w wieku 13 – 14 miesięcy przy wadze co najmniej 350 kg. Praktycznie cieliczki uzyskują taką wagę w wieku 11 – 12 miesięcy. Do inseminacji używa się nasienia najlepszych światowych rozpłodników. Obecnie inseminowane są jałówki buhajami np. Comestar Lauthority, Lotta Hill Shottle. W hodowli bydła stworzono specjalne grupy żywieniowe, a także zwierzęta są przemieszczane w zależności od okresu laktacyjnego. Krowy zasuszone, oraz w okresie okołoporodowym i poporodowym są utrzymywane w osobnych budynkach.
     Jako nowość OHZ w Kamieńcu Ząbkowickim Sp. z o.o. wprowadził maty gumowe na gankach gnojowych po których chodzą specjalne Delty usuwające obornik. Zastosowane rozwiązanie przynosi znakomite efekty, ponieważ ogranicza stres zwierząt. Zwierzęta na matach czują się pewnie, a także chronione są racice przed deformacją. Dzięki temu uzyskuje się niższe brakowanie krów, a także następuje wzrost wydajności jednostkowej mleka. Stadem hodowlanym opiekuje się wynajęta spółka lekarzy WET, którzy zabezpieczają całodobową opiekę weterynaryjną.
     W zakresie rozwiązań przyszłościowych OHZ Kamieniec Ząbkowicki planuje budowę nowoczesnej obory na około 300 szt. krów mlecznych, która będzie rozwiązaniem nowatorskim. Ma to być obora wolnostanowiskowa z halą udojową typu „Karuzela” w której zastosowane będą roboty do doju najnowszej generacji. W tym celu podjęto rozmowy z firmą De Laval, które odbyły się w jej siedzibie Hamra i dotyczyły możliwości zakupu takiego robota. Firma De Laval planuje sprzedaż tego robota dopiero w roku przyszłym. 

Na szczególną uwagę zasługuje przenoszenie zarodków jako jedna z metod postępu hodowlanego. W tym celu zakupiono w Kanadzie 20 zarodków po bardzo dobrych dawczyniach – matka Laetitia, ojciec Shottle, a ojciec matki Blitz, z których w 2009 roku  urodziły się 3 cieliczki. Z urodzonych  3 – ch cieliczek w 2010 r uzyskano 27 zarodków, z których 22 zostało wszczepione, a 5 zostało zamrożone. Z 22 zarodków zostało potwierdzone 18 ciąż, z których urodziło się :

Po przeniesieniu zarodków z dnia 02.07.2010 r.

1. Matka PL0051944-8649-ojciec Gerard
    Jałówka ur. 29.03.2011 r nr 52722- 6511-9

2. Matka PL0051944-8650-0 – ojciec Gerard
    Buhajek ur. 29.03.2011 r nr 52722- 6509-6
    Buhajek ur. 31.03.2011 r nr 52722- 6517-1
    Jałówka ur. 25.03.2011 r nr 52722- 6489-1
    Buhajek ur. 21.03.2011 r nr 52722- 6468-6

3. Matka PL0051944-8651-7 – ojciec Gerard
    Jałówka ur. 25.03.2011 r nr 52722- 6488-4
    Jałówka ur. 01.04.2011 r nr 52722- 6471-6
    Jałówka ur. 01.04.2011 r nr 52722- 6496-9

Po przeniesieniu zarodków z dnia 03.09.2010 r.

1. Matka PL0051944-8649-4 – ojciec Emphasis
    Jałówka ur. 18.06.2011 r nr 52470- 5560-8
    Jałówka ur. 01.06.2011 r nr 52470- 5508-0

2. Matka PL0051944-8651-7 – ojciec Richman
    Buhajek ur. 07.06.2011 r nr 52470-5516-5

3. Matka PL0051944-8649-4 – ojciec Gerard
    Jałówka ur. 30.05.2011 r nr 52470- 5497-7
    Buhajek ur. 02.06.2011 r nr 52470- 5510-9 

W roku 2011 kontynuowane jest dalsze przenoszenie zarodków. W tym celu zakupiono następne
10 zarodków. 

W poniższej tabeli przedstawiony jest plan kojarzeń ET z zakupionych zarodków.

Po dokonanych embriotransferach w dniach 04 marca 2011 r i 13 maja 2011 r stwierdzono cielność u 19 biorczyń.
     Zastosowana przez nas metoda jest nowatorską. Pozwala ona w bardzo krótkim okresie czasu uzyskać wysoko wartościowy materiał hodowlany. Płukanie i przenoszenie zarodków wykonała czeska firma
P.H.U. Kusznik. Należy zaznaczyć, że na każdego buhajka, który urodzi się z tych zarodków są już zawarte kontrakty z SH i UZ Łowicz. W 2010 r. na 23 szt. zakwalifikowanych buhajków do SH i UZ w Łowiczu sprzedano 9 buhajków, w tym 2 szt po zarodkach zakupionych w Kanadzie po ojcu Goldwin.
     Drugim kierunkiem produkcji w Spółce jest produkcja roślinna, a w szczególności uprawa roślin pastewnych stanowiących bazę paszową dla posiadanego bydła, oraz uprawa kukurydzy na ziarno, pszenicy ozimej, a także  rzepaku. Uzyskane w 2010 r zbiory kukurydzy były niższe w stosunku do roku 2009 o 8,6 q/ha to jest o 11,6 %. Również zbiór  rzepaku był niższy o 6,0 q/ha to jest o 25,5 %. Powodem tej sytuacji były anomalie pogodowe jak nadmierne opady deszczu, a następnie susza mające miejsce na terenie  działania Spółki w okresie maj – sierpień 2010 r.
     Zbiór pszenicy ozimej był wyższy niż w 2009 r o 3,2 q/ha to jest o 6,9 % i wynosił 49,4 q/ha. Dotychczas nie było problemów ze zbytem produktów wytwarzanych w Spółce ponieważ produkty te są zawsze wysokiej jakości. Dotyczy to zarówno parametrów jakościowych sprzedawanego mleka, buhajków hodowlanych, oraz pszenicy, rzepaku i kukurydzy. Należy jednak nadmienić, że usytuowanie Spółki przy granicy południowo – zachodniej Polski jest nie atrakcyjne dla odbiorców płodów rolnych z uwagi na znaczne odległości.